Κάποιος Μιλούσε Πριν Ανοίξω Την Πόρτα

Νομίζω πως η γραφή μου και εκείνη του Γιάννη Σκαραγκά στο βιβλίο Μελίνα μπορούν να θεωρηθούν συγγενικές. Το σκεφτόμουν ενώ διάβαζα το βιβλίο του, ένα βιβλίο που δεν περίμενα ότι θα με έβαζε σε περαιτέρω αναζητήσεις. Νιώθω πως και οι δύο μας (ως συγγραφείς) επιχειρούμε κάτι παρόμοιο: να εγκλωβίσουμε μέσα σε γραμματικά σύμβολα και σημεία στίξης όλα όσα αιωρούνται και κυρίως για διαθέσεις, συναισθήματα που δύσκολα αποτυπώνονται λιτά και χτυπάνε νεύρο. 

Κάποιες φορές, όχι πως η γραφή μου είναι χαοτική, αλλά δεν έχει αρχή–μέση–τέλος, παρά μόνο μέση. Σαν να ανοίγεις ξαφνικά μια πόρτα και να ακούς έναν μονόλογο ή έναν διάλογο στον οποίο εισέρχεσαι καθυστερημένα και από τον οποίο αποχωρείς πρόωρα. Ίσως γιατί βιάζεσαι, κι ενώ ξέρεις πως πρέπει να φύγεις γιατί έχεις ήδη αργήσει - και θα φύγεις - επιβραδύνεις την αποχώρησή σου για να προλάβεις και την επόμενη λέξη και λίγο πιο κάτω την επόμενη λέξη, χωρίς ποτέ να φτάνεις στο τέλος. Αναπόφευκτα.

Είτε ίσως γιατί αυτό που άκουσες σε αιφνιδίασε. Κι όμως, μέσα σε εκείνη τη σύντομη στιγμή, κάτι σε αγγίζει, κάτι που σε κάνει να σκέφτεσαι: «Δεν θα μπορούσα να το έχω πει καλύτερα». Και τότε αντιλαμβάνεσαι πόσο παράξενο είναι το γεγονός ότι ένα συναίσθημα που σχεδόν αίρεται ή άωρο ακόμη, μπορεί τελικά να βρει ύπαρξη μέσα στο λόγο. 

Μετά τη δημιουργία αυτού του βίντεο, 

 

συνέχισα να αναζητώ συνεντεύξεις με τη Μελίνα Μερκούρη. Αυτή τη φορά όμως αναζήτησα και υλικό γύρω από το βιβλίο Μελίνα του Γιάννη Σκαραγκά και εντόπισα ένα τηλεοπτικό απόσπασμα όπου ο ίδιος μιλούσε για το έργο του. (Μπορείς να το δεις εδώ:https://www.ertnews.gr/video/i-melina-tou-gianni-skaragka/) Η προσέγγιση με την οποία μιλούσε για το βιβλίο του έμοιαζε βαθιά συγγενική με όσα είχα ήδη σχολιάσει κι εγώ στο δικό μου βίντεο. Σαν να τον είχα συναντήσει εγκεφαλικά. Και αυτό που διαπίστωσα εκ των υστέρων, και ομολογώ ότι με εντυπωσίασε, είναι πως έπεσα πολύ κοντά στην πρόθεσή του, σε όσα είχα ήδη διαβάσει και αισθανθεί. Σίγουρα στη λογοτεχνία δεν υπάρχει μία «σωστή» ανάγνωση, αλλά ένιωσα ένα είδος επιβεβαίωσης. Ένιωσα πως με το Γιάννη Σκαραγκά υπήρξε ένας παράξενος τρόπος επικοινωνίας - όπως και με πολλούς από εσάς, τους αγαπημένους μου φίλους εδώ των ιστολογίων - σαν ο νους μας κάποιες στιγμές να κινείται προς την ίδια κατεύθυνση.

Και ενώ στην αρχή του βιβλίου ο συγγραφέας παραθέτει αποσπάσματα από εγκωμιαστικές κριτικές προηγούμενων έργων του - δεν θυμάμαι να έχω ξανασυναντήσει κάτι αντίστοιχο σε ελληνικό βιβλίο, τουλάχιστον όχι τόσο εμφανώς τοποθετημένο στην αρχή, συνήθως τέτοιες αναφορές βρίσκονται στο οπισθόφυλλο ή στις τελευταίες σελίδες - εδώ οι κριτικές λειτουργούν σαν προθάλαμος της γραφής του και έχω την αίσθηση πως πρόκειται για συνειδητή επιλογή του ίδιου του συγγραφέα.

 

 

Δεν τον αντιμετώπισα επικριτικά, περισσότερο με περιέργεια. Μου δημιούργησε την εντύπωση ενός συγγραφέα με μεγάλη αυτοπεποίθηση για την τέχνη του κάτι που με έκανε να κρατώ μέσα μου μια μικρή επιφύλαξη κατά τη λαϊκή ρήση πως όταν ακούς για πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι. Εδώ όμως συνέβη μάλλον το αντίθετο. Επιβεβαιώθηκε η ίδια η «υπόδειξη» του συγγραφέα όταν τον "άκουσα" να μου λέει πάρε ένα καλάθι γιατί θα το χρειαστείς. Να βάλεις μέσα τα κεράσια σου.

 

 

 Επιλογή μουσικής: Μελίνα Μερκούρη ~ Je suis grecque (1971)